📍 MODULE 1: UTANGULIZI WA AFYA YA AKILI

🎯 Lengo Kuu la Module

Kumtambulisha mwanafunzi kwa maana ya afya ya akili, umuhimu wake, na kuelewa tofauti kati ya akili yenye afya na isiyo na afya.

🔑 Malengo Mahususi (Learning Objectives)

Baada ya kumaliza module hii, mwanafunzi atakuwa na uwezo wa:

1. Kueleza maana ya afya ya akili.

2. Kuelewa umuhimu wa kuwa na afya nzuri ya akili.

3. Kutambua mambo yanayoathiri afya ya akili.

4. Kutofautisha akili yenye afya vs isiyo na afya.

📘 Somo la 1: Afya ya Akili ni Nini?

Maelezo:

• Afya ya akili ni hali ya mtu kuwa na utulivu wa kiakili na kihisia.

• Inahusisha uwezo wa mtu:

  • Kufikiri kwa makini

  • Kuhisi kwa usahihi

  • Kudhibiti hisia zake

  • Kuweza kukabiliana na changamoto

  • Kuishi kwa amani na watu wengine

Mfano wa Maisha:

• Mtu mwenye afya nzuri ya akili anaweza kustahimili matatizo kazini, kwenye ndoa, au katika jamii bila kupoteza mwelekeo au kuumizwa sana kiakili.

📘 Somo la 2: Umuhimu wa Afya ya Akili

Maelezo:

• Afya ya akili huathiri:

  • Mahusiano

  • Kazi / masomo

  • Uamuzi wa maisha

  • Tendo la kujitambua na kujithamini

• Bila afya nzuri ya akili:

  • Unaweza kushindwa kuwasiliana vizuri

  • Unaweza kukosa motisha ya maisha

  • Unaweza kuathirika kimwili pia (kwa mfano: kupatwa na presha au maumivu ya kichwa)

Quote:

“Hakuna afya kamili bila afya ya akili.” — WHO (Shirika la Afya Duniani)

📘 Somo la 3: Vitu Vinavyoathiri Afya ya Akili

Maelezo:

• Mazoea ya kila siku: Kutopumzika, kula ovyo, kukosa usingizi.

• Mahusiano: Migogoro na familia, marafiki, au wapenzi.

• Matukio ya maisha: Kifo, kuachwa, ajali, kufukuzwa kazi.

• Tabia binafsi: Kujilaumu kupita kiasi, hofu ya kushindwa.

• Mzigo wa kazi/matumaini makubwa kupita uwezo.

• Uzoefu wa utotoni: Unyanyasaji, kupuuzwa, au kukosa upendo.

📘 Somo la 4: Tofauti Kati ya Akili Yenye Afya na Isiyo na Afya